nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự giờ thăm lớp








Mụn:Cụng ngh?
Tru?ng : THPT Phan B?i Chõu
Bài 21
nguyên lý làm việc
của động cơ đốt trong
I/Một số kháI niệm cơ bản
1.Điểm chết của pit-tông:
Điểm chết của pit-tông là vị trí mà ở đó pit-tông đổi hướng chuyển động.
?Điểm chết trên(ĐCT): Là điểm chết mà pit-tông ở xa tâm trục khuỷu nhất
?Điểm chết dưới(ĐCD): Là điểm chết mà pit-tông ở gần tâm trục khuỷu nhất
2.Hành trình của pit-tông (S):
Hành trình của pit-tông là quãng đường mà pit-tông đi được giữa hai điểm chết.
Khi pit-tông dịch chuyển được một hành trình thì trục khuỷu sẽ quay được một góc bao nhiêu độ?
Khi pit-tông dịch chuyển được một hành trình thì trục khuỷu sẽ quay được một góc 1800
Nếu gọi R là bán kính quay của trục khuỷu thì quãng đường mà pit-tông đI được một hành trình sẽ bằng bao nhiêu R ?
Nếu gọi R là bán kính quay của trục khuỷu thì quãng đường mà pit-tông đi được một hành trình sẽ là S=2R
3.Thể tích toàn phần Vtp
Thể tích toàn phần Vtplà thể tích xi lanh(thể tích không gian giới hạn bởi nắp máy,xi lanh và đỉnh pit-tông) khi pit-tông ở ĐCD.
4.Thể tích buồng cháy Vbc:
Thể tích buồng cháy Vbc là thể tích xi lanh khi pit-tông ở ĐCT
5.Thể tích công tác Vct:
Thể tích công tác Vct là thể tích xi lanh giới hạn bởi hai điểm chết.
Vct = Vtp - Vbc
Nếu gọi D là đường kính xi lanh thì : Vct=

6.Tỉ số nén ?:
Tỉ số nén là tỉ số giữa thể tích toàn phần và thể tích buồng cháy
7.Chu trình làm việc của động cơ:
Khi động cơ làm việc,trong xi lanh diễn ra lần lượt các quá trình:nạp;nén,cháy-dãn nở và thải.Tổng hợp cả bốn quá trình đó gọi là chu trình làm việc của động cơ.
8.Kỳ:
Kỳ là một phần của chu trình diễn ra trong thời gian một hành trình của pit-tông.
-Động cơ 4kỳ là động cơ mà một chu trình làm việc được thực hiện trong bốn hành trình của pit-tông(hay hai vòng quay trục khuỷu).
-Động cơ 2kỳ là động cơ mà một chu trình làm việc được thực hiện trong hai hành trình của pit-tông(hay một vòng quay trục khuỷu).

II/ Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kì
1.Nguyên lý làm việc của động cơ Điêden 4kì
1.Trục khuỷu
2.Thanh truyền
3.Pit-tông

4.Xi lanh
5.ống nạp
6.Xupap nạp
7.Vòi phun
8.ống thải
9.Xupap thải
Sơ đồ chu trình làm việc của động cơ Điêden 4 kì
a/Kỳ1: Nạp
Pit-tông chuyển động thế nào?
-Pit-tông đi từ ĐCT? ĐCD.
Thể tích xi lanh ra sao?Xupap nào đóng?Xupap nào mở?Vì sao lại như vậy?
-Thể tích xi lanh tăng,áp suất xi lanh giảm.
-Xupap nạp mở,xupap thải đóng(do có sự chênh lệch áp
suất giữa xi lanh và đường ống nạp).
Trong xi lanh lúc này có gì nhỉ?
-Không khí sạch trong đường ống nạp sẽ qua cửa nạp đi vào xi lanh.
b/Kỳ2: Nén
-Pit-tông đi từ ĐCD? ĐCT.
-Thể tích xi lanh giảm,áp suất và nhiệt độ của khí trong xi lanh tăng.
-Cuối kỳ nén,vòi phun phun một lượng nhiên liệu điêden với áp suất cao vào buồng cháy.
Nhiên liệu điêden và không khí bốc cháy trong xi lanh là nhờ đâu?
Có phải bu-zi bật tia lửa điện không?
c/Kỳ3: Cháy-Dãn nở
-Pit-tông đi từ ĐCT? ĐCD,hai xupap đều đóng.
-Do hòa khí bốc cháy sinh ra áp suất cao đẩy pit-tông đi xuống làm trục khuỷu quay và sinh công.
Kỳ này pit-tông đi như thế nào?
Thể tích,nhiệt độ và áp suất trong xi lanh ra sao?
d/Kỳ4: Thải
-Pit-tông đi từ ĐCD? ĐCT,xupap nạp đóng,xupap thải mở.

-Pit-tông được trục khuỷu dẫn động đi lên đẩy khí thải trong xi lanh qua cửa thải ra ngoài.
Khi pit-tông đi đến ĐCT,xupap thải đóng,xupap nạp mở,trong xi lanh lại diễn ra kỳ1 của chu trình mới.
1.Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4kì
Chú ý
Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ tương tự như ĐC điêden 4 kỳ,chỉ khác ở hai điểm sau đây:
Trong kỳ nạp: Khí nạp vào xi lanh của động cơ điêden là không khí,còn ở động cơ xăng là hòa khí(hỗn hợp xăng và không khí).Hòa khí này được tạo bởi bộ chế hòa khí đặt trên đường ống nạp.
Cuối kỳ nén,ở động cơ điêden diễn ra quá trình phun nhiên liệu,còn ở động cơ xăng thì Bu-zi bật tia lửa điện để châm cháy hòa khí.
Iii/Nguyên lý làm việc của động cơ 2 kì
1.Đặc điểm cấu tạo của động cơ 2 kỳ
Sơ đồ cấu tạo động cơ xăng 2 kỳ



7.Các te
8.Đường thông các te với cửa quét
1.Bu-zi
2.Pit-tông
3.Cửa thải
4.Cửa nạp
5.Thanh truyền
6.Trục khuỷu
9.Cửa quét
10.Xi lanh
Em có nhận xét gì về cấu tạo của động cơ này không?
-Động cơ này không có xupap
-Có 3 cửa: nạp,thải,quét
Nhận xét
-Pit-tông đóng vai trò như van trượt để đóng mở các cửa:nạp,thải,quét.
Thế thì các cửa đóng mở bằng cái gì vậy?
2.Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 2 kỳ
1.Bu zi 2.Pit-tông
3.Cửa thải 4.Cửa nạp
5.Thanh truyền
6.Trục khuỷu 7.Các te
8.Đường thông cacte với cửa quét
9.Cửa quét 10.Xi lanh

Khí thải
Khí nạp
Khí quét
a/Kỳ1:
Pit-tông đi từ ĐCT xuống ĐCD,trong xi lanh diễn ra các quá trình:
Cháy-dãn nở,thải tự do và quét-thải khí
-Đầu kỳ1,pit-tông ở ĐCT. Do khí cháy có áp suất cao dãn nở đẩy pit-tông đi xuống,làm trục khuỷu 6 quay sinh công.Đây là giai đoạn "cháy-dãn nở".Quá trình này kết thúc khi pit-tông mở cửa thải 3.
Từ khi pit-tông mở cửa thải 3 chođến khi pit-tông mở cửa quét 9.hiện tượng gì sẽ xảy ra ?
-Từ khi pit-tông mở cửa thải 3 cho đến khi pit-tông mở cửa quét 9,khí thải trong xi lanh có áp suất cao sẽ qua cửa thải 3 ra ngoài.Đó là giai đoạn "thải tự do"

- Khi PT đi xuống đóng cửa 4 , khí hỗn hợp ở hộp trục khuỷu bị nén.Vì thế khi cửa 9 mở khí nén tràn vào xi lanh "quét-thải khí" ra ngoài.
Đồng thời pit-tông đi xuống đóng cửa nạp,hòa khí trong các te được nén nên áp suất và nhiệt độ tăng nhanh.Do đó khi pit tông mở cửa quét,hòa khí trong cacte đã có áp suất cao.
b/Kỳ2:
Pit-tông được trục khuỷu dẫn động đi từ ĐCD lên ĐCT.
Trong xi lanh diễn ra các quá trình:
Quét-thải khí ,lọt khí, nén và cháy
Vậy trong xi lanh sẽ diễn ra các quá trình nào đây?
- Lúc đầu,cửa quét 9 và cửa thải 3 vẫn mở,hòa khí qua đường thông 8 và cửa quét tiếp tục đi vào xi lanh,đẩy khí thải trong xi lanh qua cửa thải ra ngoài.Đó là giai đoạn "Quét -thải khí".
-Từ khi pit-tông đóng cửa quét cho tới khi pit-tông đóng cửa thải,một phần hòa khí trong xi lanh bị lọt qua cửa thải ra ngoài.Vì vậy gọi là giai đoạn "Lọt khí".
-Từ khi pit-tông đóng cửa thải cho đến khi pit-tông tới ĐCT,quá trình nén mới thật sự diễn ra.Cuối kỳ Bu-zi bật tia lửa điện châm cháy hòa khí,quá trình cháy bắt đầu.Đây là giai đoạn "Nén và cháy".
Đồng thời pit-tông mở cửa nạp 4,hoà khí trên đường ống nạp qua cửa nạp vào cacte nhờ sự chênh áp.
3.Nguyên lý làm việc của động cơ Điêden 2kỳ
Em hãy tham khảo sách giáo khoa và cho biết:Nguyên lý làm việc của động cơ điêden 2 kỳ có điểm gì khác với động cơ xăng 2 kỳ?
-Khí nạp vào cac te của động cơ xăng là hòa khí,còn ở động cơ điêden là không khí.
-Cuối kỳ nén,ở động cơ xăng thì cóBu-zi bật tia lửa điện để châm cháy hòa khí,còn ở động cơ điêden thì có vòi phun phun nhiên liệu vào buồng cháy.
Nhận xét
Em có nhận xét gì về động cơ 2 kỳ so với động cơ 4 kỳ?
- Mặc dù chỉ có 2 hành trình,nhưng động cơ 2kỳ vẫn đầy đủ các quá trình:nạp,nén,cháy-dãn nở và thải.
- Các quá trình :nạp,nén,cháy-dãn nở và thải diễn ra không dứt khoát rõ ràng như ở động cơ 4 kỳ.
- Động cơ 2 kỳ nạp không đầy,thải không sạch,tốn nhiên liệu và khí thải độc.
Xin chân thành cảm ơn
quý Thày cô và các ban!
Tổ3,nhóm1.
Thành viên:
Nhất,thủy, huệ,lan, huyên,trang.