Tiết 21: SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN.
Ngày soạn: 03/02/2007
I. MỤC TIÊU:
* Kiến thức:
+Thể tích, chiều dài của một vật rắn tăng lênkhi nóng lên, giảm khi lạnh đi.
+ Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
+ Học sinh giải thích được một số hiện tượng đơn giản về sự nở vì nhiệt của chất rắn.
* Kỹ năng:
+ Biết đọc các biểu bảng để rút ra kết luận cần thiết.
* Thái độ:
+ Rèn tính cẩn thận, trung thực, ý thức tập thể trong việc thu thập thông tin trong nhóm.
II. CHUẨN BỊ:
* Nhóm HS:
+Một quả cầu kim loại và một vòng kim loại.
+Một đèn cồn.
+Một chậu nước.
+Khăn khô, sạch.
* GV:
+ Bảng ghi độ tăng chiều dài của các thanh kim loại khác nhau có chiều dài ban đầu là 100cm khi nhiệt độ tăng thêm 500C.
+ Tháp Ep-phen (Phim trong)
III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1) Ổn định tổ chức: Sĩ số.
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Ghi bảng

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
Mở đầu chương. Chúng ta bắt đầu học bài thứ nhất của chương Nhiệt học. Nhiệt học là phần Vật lý nghiên cứu các hiện tượng có liên quan đến sự nóng–lạnh, tức là sự thay đổi nhiệt độ vủa các vật. Chương này gồm 13 bài và sẽ được học từ nay cho đến cuối năm học.
-Vào bài mới. Dựa vào phần mở bài trong SGK.
+ Giới thiệu về tháp Ep-phen (SGV) / 125.
+ Giới thiệu phần mở bài của bài 18 (SGK trang 58).
+ Nêu vấn đề: Các em thử tìm cách giải thích xem tại sao tháp Ep-phen bằng thép lại có thể cao thêm lên. Biết tháng 1 ở nước Pháp là mùa đông, còn tháng 7 là mùa hạ.

Theo dõi việc thảo luận của các nhóm, để một số nhóm trình bày ý kiến, phân tích các ý kiến đó rồi chốt lại: Người ta đã dùng nhiều phép đo chính xác đều thấy thế. Có thể nguyên nhân làm cho tháp Ep-phen cao lên về mùa hạ là do thép nở ra khi nóng lên. Thép là chất rắn, sự nở vì nhiệt của chất rắn cũng chính là nội dung của bài học hôm nay. Ghi lên bảng tên bài.
Để kiểm tra xem có đúng là chất rắnnở ra khi nóng lên không, chúng ta phải tiến hành thí nghiệm.
Hoạt động 2: Giải quyết tình huống học tập
- Ghi lên bảng tên mục 1.
- Giới thiệu dụng cụ dùng để làm thí nghiệm.

-Tiến hành thí nghiệm theo đúng trình tự ba bước, trình bày trong SGK.
- Yêu cầu một HS mô tả lại thí nghiệm vừa được xem theo đúng trình tự ba bước của SGK.(Điền vào phiếu học tập sau đây )

Tiến hành thí nghiệm
Hiện tượng

-Trước khi hơ nóng quả cầu kim loại, thử cho quả cầu lọt qua vòng kim loại.




-Dùng đèn cồn đốt nóng quả cầu cho quả cầu lọt qua vòng kim loại



-Nhúng quả cầu bị hơ nóng vào nước lạnh rồi thử cho quả cầu lọt qua vòng kim loại.



- Ghi lên bảng tên mục 2. Yêu cầu HS trả lời C1và C2 trong SGK và điều khiển HS thảo luận về các câu trả lời. Nói rõ hơn về yêu cầu. HS nhận xét sô sánh kích thước của quả cầu và của vòng kim loại.
-Cuối cùng chốt lại: Từ thí nghiệm vừa xem chúng ta có thể rút ra kết luận gì?
-Ghi lên bảng tên mục 3 và yêu cầu HS chọn từ thích hợp trong khung ở bên phải cho chỗ trống của kết luận trong SGK.
Hoạt động 3: Vận dụng.
-Ghi lên bảng tên mục 4.
-Thí nghiệm trên là một ví dụ về sự tăng thể tích của vật rắn khi nóng lên, còn gọi là “sự nở khối” của vật rắn khi nhiệt độ tăng. Sự nở vì nhiệt theo chiều dài của vật rắn khi nóng lên được gọi là “sự nở dài” của vật rắn khi nhiệt độ tăng. Sự nở dài có rất nhiều ứng dụng trong đới sống và kỉ thuật.
-Giới thiệu nội dung của bảng ghi độ tăng chiều dài của các thanh kim loại và yêu cầu HS dựa vào bảng đó để trả lời câu hỏi