Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Giáo án dạy học sinh học 9
Hãy nêu bản chất của mối quan hệ giữa gen và tính trạng qua sơ đồ?
Kiểm tra bài cũ
Trả lời: Trình tự các nuclêôtít trên ADN quy định trình tự các nuclêôtít trong ARN, thông qua đó ADN quy định trình tự các axít amin trong chuỗi axít amin cấu thành prôtêin và biểu hiện thành tính trạng
?
Gen(một đoạn ADN) mARN Protein Tính trạng
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Cây rau mác
Đọc thông tin SGK mục I và quan sát hình để hoàn thành vào bảng sau:
?
I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
- Lá hình bản dài.
- Lá có phiến rộng.
- Lá hình mác
-Thân, lá nhỏ
-Thân, lá lớn
- Thân, lá lớn hơn, một phần rễ biến thành phao
- Củ to
- Củ nhỏ
Kĩ thuật chăm sóc
Độ ẩm
Nước
Thảo luận nhóm: Hoàn thành phiếu học tập sau: (3 phút)
Từ những quan sát được và kết quả của bảng trên, hãy trả lời các câu hỏi sau:
?
- Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen phụ thuộc vào những yếu tố nào? Trong các yếu tố đó, yếu tố nào được xem như không biến đổi ?
- Thường biến là gì?
Trả lời:
Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen phụ thuộc vào các yếu tố: giống, kĩ thuật chăm sóc, độ ẩm ,nước…. Trong đó giống được xem như không biến đổi
Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
Trồng ở nhiệt độ 35 độ C
Trồng ở nhiệt độ 20 độ C
Ví dụ: Hoa liên hình sẽ không ra hoa (hoặc chết) khi ở nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp.
Bộ lông: thưa, vàng hay xámlẩn với màu đất, cây bụi…
Bộ lông: dày, trắng lẫn với tuyết
II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Đọc thông tin SGK mục II trả lời câu hỏi:
Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào những yếu tố nào?
Tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào?
?
Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, thường ít chịu ảnh hưởng của môi trường
Tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường
Trả lời:
35oC
20oC
AA
AA
KIỂU
GEN
MÔI
TRƯỜNG
KIỂU
HÌNH
+
=
HOA LIÊN HÌNH
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa kiểu gen, kiểu hình và môi trường?
Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình:
KIỂU
GEN
MÔI
TRƯỜNG
KIỂU
HÌNH
+
=
- Kiểu gen quy định cách phản ứng trước môi trường
- Môi trường là điều kiện cho kiểu gen biểu hiện thành kiểu hình
- Kiểu hình là kết quả sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
- Để nâng cao năng xuất cây trồng vât nuôi chúng ta cần chú ý ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với từng loại tính trạng để có biện pháp tác động.
Trong sản xuất cần chú ý những vấn đề gì để nâng cao năng suất ?
?
III- Mức phản ứng
Đọc thông tin mục III, trả lời các câu hỏi sau:
?
- Giới hạn năng suất của giống DR2 do giống hay kĩ thuật trồng trọt quy định ?
- Giới hạn năng suất của giống DR2 do giống quy định.
- Mức phản ứng là gì?
- Mức phản ứng là giới hạn của thường biến của một kiểu gen trước môi trường khác nhau.Mức phản ứng do kiểu gen quy đinh.
Câu1.Hãy điền cụm từ thích hợp vào chổ trống để hoàn thành bảng sau:
Phân biệt thường biến với đột biến
Xuất hiện đồng loạt, có định hướng.

Không biến đổi kiểu gen, biến đổi kiểu hình,
Đa số lợi cho sinh vật.
Di truyền được.
Nguồn nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.
Câu 2. Người ta đã vận dụng những hiểu biết về ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng, về mức phản ứng để nâng cao năng suất cây trồng như thế nào?
Người ta đã vận dụng những hiểu biết về ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng trong trường hợp tạo điều kiện thuận lợi nhất để đạt tới kiểu hình tối đa nhằm tăng năng suất và hạn chế các các điều kiện ảnh hưởng xấu, làm giảm năng suất.
Vận dụng hiểu biết về mức phản ứng để tăng năng suất vật nuôi, cây trồng theo 2 cách:
- Áp dụng kĩ thuật chăn nuôi, trồng trọt thích hợp.
- Hoặc cải tạo, thay giống cũ bằng giống mới có tiềm năng năng suất cao hơn.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ.
Học bài.
Trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK.
Sưu tầm:
- Tranh ảnh về các đột biến hình thái thân, lá, hạt lúa.Hiện tượng bạch tạng ở lúa và ở người…
- Tranh ảnh về các đột biến cấu trúc, số lượng NST ở thực vật.
Xin chân thành cảm ơn !